චෙස් ක්‍රීඩාවේ දියුණුව සහ අනාගතය උදෙසා වන ලිපි මාලාව: වගකීම්, නීති සහ වගවීම

1) සියල්ල පුද්ගලයන් එක් අයෙකු හෝ දෙදෙනෙකු මත රඳා පවතින විට බොහෝ සංවිධානවල පවතින දුර්වලතාවයක් වන්නේ තීරණ ගැනීම අධික ලෙස මධ්‍යගත වීමයි. කමිටු සහ නිලධාරීන් සිටියද, අවසානයේ සියලු වැඩ සහ තීරණ පුද්ගලයන් එක් අයෙකු හෝ දෙදෙනෙකු අතට පත්වේ. ආරම්භයේදී මෙය කාර්යක්ෂම යැයි පෙනුනද, කාලයත් සමඟ එහි අහිතකර බලපෑම් මතුවේ:

• බාධා (Bottlenecks): එක් පුද්ගලයෙකුගේ අනුමැතිය හෝ ඔහුගේ පවතින කාලය මත සියල්ල නතර වේ.

• ප්‍රමාදයන් සහ අස්ථාවරත්වය: තීරණ ගනු ලබන්නේ කවුරුන් සිටිනවාද යන්න මත පදනම්ව වෙනස් වේ.  

• වෙහෙසට පත්වීම (Burnout): එම පුද්ගලයන්ම නිරන්තරයෙන් වැඩෙහි යෙදීම නිසා ගුණාත්මකභාවය පහත වැටේ.  

• දුර්වල ආයතන: සංවිධානය පද්ධතියක් මත නොව පුද්ගලයන් මත යැපීමට පටන් ගනී.  

ශක්තිමත් සංවිධානයක් යනු කිසියම් පුද්ගලයෙකු ඉවත් වුවද එහි ක්‍රියාකාරීත්වය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යා හැකි ආයතනයකි.

2) නියම ගැටළුව කැපවීම නොවේ – සාමූහික සැලසුම්කරණය නොමැති වීමයි

පාලනය සම්බන්ධ බොහෝ ආරවුල් ඇතිවන්නේ සංවිධානයක් ලෙස සාමූහිකව වැඩ නොකිරීම නිසාය:

• වැඩ කොටස් නිසි ලෙස පැවරීමක් සිදු නොවීම.

• අන් අය බලගැන්වීමක් සිදු නොවීම.

• වගකීම් පැහැදිලි නොවීම හෝ ඒවා එකිනෙක ගැටීම.

• පෞද්ගලික අවධානය ලබාගැනීම සඳහා අන් අයගේ වගකීම් බලහත්කාරයෙන් ඉටු කිරීමට යාම.

• සැබෑ ලෙසම වැඩ කරන අයට ලැබිය යුතු ගෞරවය හෝ ඇගයීම නොලැබීම.

• අදහස් නොසලකා හැරීම නිසා තීරණ ගැනීම පටු කවයකට සීමා වීම.

මෙවැනි සංස්කෘතියක් ඇති වූ විට, ස්වේච්ඡා සේවකයන්ගේ සහ දිස්ත්‍රික්කවල දායකත්වය ක්‍රමයෙන් අඩුවේ.  

3) වගකීම් පැහැදිලි කිරීම: සෑම කෙනෙකුම තමන්ගේ කාර්යය දැනගත යුතුය

චෙස් පාලනය තුළ නිලධාරීන්, කමිටු, දිස්ත්‍රික් නියෝජිතයන්, තරඟ සංවිධායකයන්, පාසල් බලධාරීන්, පුහුණුකරුවන් සහ විනිසුරුවන් වැනි බොහෝ පාර්ශවකරුවන් සිටිති. ඔවුන්ට තම වගකීම් සහ තීරණ ගැනීමේ බලය පිළිබඳව පැහැදිලි අවබෝධයක් තිබිය යුතුය. වගකීම් පැහැදිලිව අර්ථ දක්වා ඇති විට:  

• තීරණ ගැනීම වේගවත් වේ.  

• වගකීම් පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබේ.  

• වැඩ කොටස් සාධාරණව බෙදී යයි.  

• කාර්ය සාධනය මැන බැලීමට සහ වැඩිදියුණු කිරීමට හැකි වේ.  

4) වගකීම් පැවරීම (Delegation) ශක්තියකි

“අන් අයට වැඩ කළ නොහැක” හෝ “මට විශ්වාස කළ හැක්කේ කිහිප දෙනෙකු පමණි” යන මානසිකත්වය ආයතනයකට හානිකරය. යහපාලනය සඳහා අන් අය බලගැන්වීම සහ ඔවුන්ගේ වගකීම් තුළ ස්වාධීනව වැඩ කිරීමට ඉඩ දීම අවශ්‍ය වේ. මෙයට කාර්යයන් පැවරීම, අවශ්‍ය තොරතුරු ලබා දීම සහ ඔවුන්ගේ දායකත්වය අගය කිරීම ඇතුළත් වේ.

5) ඇගයීම සහ ගෞරවය

චෙස් සංවිධාන බොහෝ විට ස්වේච්ඡා සේවය මත රඳා පවතී. මිනිසුන්ගේ කැපවීම අගය නොකරන විට හෝ ඔවුන්ගේ වැඩවල ගෞරවය වෙනත් අය ලබා ගන්නා විට, ඔවුන් ක්‍රීඩාවෙන් ඈත් වේ. එමගින් නැවතත් පද්ධතිය පුද්ගලයන් කිහිප දෙනෙකු වටා කේන්ද්‍රගත වීමේ චක්‍රයට හසු වේ.

6) වගවීම: සමස්ත චිත්‍රයේ වගකීම කා සතුද?

වැඩ කොටස් පැවරුවද, සමස්ත ප්‍රතිඵලය පිළිබඳ වගවීමක් තිබිය යුතුය. බොහෝ විට කුඩා වැඩ කොටස් සිදු වුවද, සමස්ත දින දර්ශනය, මූල්‍ය වාර්තාකරණය හෝ තේරීම් ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ වගකීමක් කිසිවෙකු භාර නොගන්නා අවස්ථා ඇත. යහපත් පාලනයකදී සෑම කාර්යයකටම අයිතිකරුවෙකු සහ කාලසීමාවක් තිබිය යුතුය.  

7) මෙය කෙටි කාලීන සහ පෞද්ගලික ඉලක්ක කරා යොමු වන්නේ ඇයි?

පාලනය මධ්‍යගත වූ විට, පද්ධතිය බොහෝ විට “ඉක්මන් ජයග්‍රහණ” සහ පෞද්ගලික ප්‍රසිද්ධිය උදෙසා ක්‍රියා කරයි. නමුත් නිසි පාලන ව්‍යුහයක් තුළ අගය කළ යුත්තේ සාමූහික සැලසුම්කරණය, සාධාරණත්වය, විනිවිදභාවය සහ මැනිය හැකි ප්‍රතිඵල ලබා දීමයි.  

ප්‍රායෝගිකව තිබිය යුතු අවම ප්‍රමිතීන්:

• ලිඛිත වගකීම් විස්තර (කවුරුන් කුමක් කරන්නේද යන්න).  

• තීරණ ගැනීමේ පැහැදිලි මාවත්.  

• සැබෑ බලය සහිතව ක්‍රියාත්මක වන කමිටු.  

• රැස්වීම් වාර්තා සහ තීරණ සටහන් පොත්.  

• නිතිපතා සිදුකරන ප්‍රගති සමාලෝචන.  

ශ්‍රී ලාංකීය චෙස් ක්‍රීඩාව තනි පුද්ගල නායකත්වයන් මත පමණක් පදනම්ව වර්ධනය විය නොහැක. අපට අවශ්‍ය වන්නේ වගකීම් බෙදා හරින ලද, තීරණ විනිවිදභාවයෙන් යුක්ත, සහ සාමූහිකත්වය අගය කරන පද්ධතියකි. එවිට චෙස් ක්‍රීඩාව හුදු සිදුවීම් මාලාවකට එහා ගිය ශක්තිමත් ආයතනයක් බවට පත්වනු ඇත.